Reconstructie oorspronkelijke website - homepage | inhoud en toelichting

IN MEMORIAM ANDA

Men stopte Anda afwisselend in hete en koude baden; en op al deze folteringen volgde dan een verblijf in de donkere strafcel, dagenlang zonder eten of drinken.
Om te verkomen dat ze misschien tenslotte zou spreken, sprong zij na een van de verhoren van de ijzeren trap naar beneden, - doch als een kat uit een boom - kwam ze met haar elastische - verende bewegingen ongedeerd op haar pootjes terecht!
De "heren" S.D.-ers waren gejaagd, opvliegend, onbeheerst in hun reacties. Naar hun houding en uitingen te oordelen hoogst kwetsbare, irritabele naturen. De meesten hebben om de een of andere reden een sterk minderwaardigheidsgevoel en, als compensatie daarvan, een sterke eer -
en heerzucht  [Lehnhoff].
Sommigen zijn innerlijk door het leven gewond en stellen nu voor het verlies van iemand, die hun dierbaar was, hun tegenstanders - in casu hun slachtoffers-  verantwoordelijk en ontladen hun teleurstelling of verdriet op primitieve, onbeheerste wijze in stokslagen [Abraham Kaper].
Men trachtte door hard te roepen te schreeuwen, te schelden en te vloeken, door het uiten van verwijten, valse beschuldigingen, vernederende en spottende opmerkingen over intieme verhoudingen, door met een spelend en tegelijk dreigend gebaar revolvers te vullen vlak voor de ogen van de "schuldigen", door plotseling en snel wisselend vragen te stellen, de verhoorden angstig en nerveus te maken, te verwarren en te verlammen, zodat ze geborneerd en geremd raakten, waadoor de geestelijke reactiegesteldheid verminderde en zij bij het nadenken over de antwoorden niet meer alle factoren tegelijk in het bewustzijn hadden en overzagen.
De verhoorders zelf, verstard in argwaan en vooroordelen ten opzichte van wie zij voor zich hadden, vooronderstelden, dat ze belogen werden en herkenden zeer slecht het waarheidsgehalte van de antwoorden.
Als men loog, raakte men de meest kwetsbare plek van "de heren".
Lehnhoff  uitte z'n verborgen angst om in intellectueel opzicht  niet voor vol
te worden aangezien in de woorden: "je denkt, dat je mij beliegen kunt, dat
ik dom ben, maar ik zal je......", en aan een stroom van bedreigingen, die
helaas bij de meesten, zo ook bij Anda, in daden overgingen, trok hij zich
uit zijn vermeende vernedering.
Men wilde zijn overmacht voelen, zijn prooi beheersen en door uitputting en
angst klein, murw en gebroken zien; kalmte, innerlijk of intellectueel overwicht, zekerheid, waardigheid en verzet in de houding van de gehoorden
verdroeg men niet; dit alles werkte irriterend, men voelde het als een ver-
nedering en men ontvlamde en ontbrandde onmiddellijk in werkelijke woede.
Het lichaam werd stram en gespannen, de pupillen werden groot, de ogen verstarden, schuim kwam op de mond en zweet parelde op het voorhoofd,
terwijl de slagen in wijde bogen vielen [Lehnhoff].